Petervandenburg » Specials » Koning willem i
Petervandenburg: Informatie van A tot Z

Koning Willem I

Koning Willem I Willem I, koning der Nederlanden, (1772-1843) heeft een veel bewogen leven geleid. In de biografie van Jeroen Koch (2013) komt dat alles uitgebreid aan de orde. Twee onderwerpen komen in het kader van deze special nader aan de orde. Ten eerste, de houding van de koning ten aanzien van kerk en godsdienst. Ten tweede zijn residenties.

Een veel bewogen leven

Zoals J. Koch schrijft in zijn boek over de koning: zijn leven was per defintie ongewoon ook omdat zijn positie uniek was. De internationale (Europese) politiek en persoonlijke, dynastieke belangen speelden een rol; revoluties en oorlogen beheersten zijn leven. Er is daarmee een geweldig aantal aspecten die nader beschreven kunnen worden. Wij kozen er twee - zoals in de inleiding al aangegeven: kerk en godsdienst, en de residenties van de koning. 'Residenties' lijkt een onderwerp dat, qua belang, in het niet valt bij de andere twee, maar toch interessant genoeg, naar onze mening, om voor het voetlicht te brengen - per slot is een onderkomen voor een mens, inclusief een koning, een fundamenteel aspect van het leven; sterker nog: voor een staatshoofd kunnen de verblijfplaatsen ook in politiek opzicht van betekenis zijn.

Gemeenschappelijke aspecten

Twee artikelen die hieronder genoemd worden hebben gemeenschappelijk dat het over een godsdienstg / kerkelijk aspect van het leven en de politiek van Willem I gaat. Beide artikelen hebben bovendien gemeen dat ze samenhangen met een revolte: één binnen de nationale (publieke) kerk van het noordelijk deel van het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden, en de andere van het zuidelijk deel van het rijk. De eerste leidde tot het ontstaan der gereformeerd kerken, de tweede tot een onafhankelijke staat: België.

Reactie van de koning

Beide revoltes hebben ook gemeen dat de reactie van de koning heftig, radicaal was; begrijpelijk in die zin dat beide, naar zijn gevoelen, een fundamentele aanslag waren op datgene wat het hart van zijn politiek vormde: het smeden van een nationale eenheid. Hij wenste die afscheidingen dan ook niet te tolereren.

Beide revoltes waren dus van fundamenteel belang voor Willem I en beide hadden een verregaande consequentie. Toch mogen we stellen dat de Belgische opstand veel ingrijpender was dan de kerkelijke opstand. Zeker als we in ogenschouw nemen hoe de zaken zich naderhand hebben ontwikkeld: de kerkelijke afscheiding is ondertussen weer beëindigd - met het ontstaan van de Protestantse Kerk in Nederland (PKN) in 2003 - , de scheiding tussen de Zuidelijke en de Noordelijke Nedrlanden is nooit weer opgeheven en - hoewel er mensen zijn die anders zouden wensen - het ziet er ook niet naar uit dat dat ooit zal gebeuren.
Willem I en de ontwikkeling van de constitutionele monarchie

Willem I en de ontwikkeling van de constitutionele monarchie

Nederland is staatkundig gezien een constitutionele parlementaire monarchie. Het begin ervan kan gesteld worden in 1814, nadat in 1813 de toekomstige Koning Willem I op de kust bij Scheveningen arrive…
De vrouwen van Koning Willem I - Julie von der Goltz

De vrouwen van Koning Willem I - Julie von der Goltz

In 2013 verscheen het boek over Koning Willem I (1772-1843) van Jeroen Koch. De historicus Koch bevestigt in zijn boek een mening over het vaderschap van de koning die al eerder naar voren werd gebrac…
De vrouwen van Koning Willem I - Henriëtte d’Oultremont

De vrouwen van Koning Willem I - Henriëtte d’Oultremont

Willem Frederik van Oranje-Nassau, beter bekend als koning Willem I (1772-1843), heeft een veelbewogen leven geleid. Daarin speelden zijn relaties met vrouwen een belangrijke rol. Van die vrouwen moet…
De vrouwen van Koning Willem I - Wilhelmina (Mimi)

De vrouwen van Koning Willem I - Wilhelmina (Mimi)

De eerste echtgenote van Willem Frederik van Oranje- Nassau, Koning Willem I (1772-1843) en daarmee ook de eerste koningin der Nederlanden was Wilhelmina van Pruisen; 'Mimi' ter onderscheiding van haa…
De paleizen van Koning Willem I

De paleizen van Koning Willem I

Koning Willem I had meerdere paleizen tot zijn beschikking, zomer- en winterpaleizen, zowel in de Noordelijke als de Zuidelijke Nederlanden (België). Hieronder komen aan de orde: Paleis Noordeinde, Hu…
Koning Willem I en de katholieken

Koning Willem I en de katholieken

In het artikel ‘Koning Willem I en de Afscheiding van 1834’ lezen we hoe koning Willem I in aanvaring kwam met een deel van zijn orthodox-gereformeerde onderdanen. Ook kwam hij in aanvaring met een de…
Koning Willem I en de Afscheiding van 1834

Koning Willem I en de Afscheiding van 1834

In 1834 scheidde het grootste deel van de orthodoxe leden van de hervormde gemeente te Ulrum zich onder leiding van ds. Hendrik de Cock af van de hervormde volkskerk. Die splitsing ging lijnrecht in t…
Het koningschap in Nederland, 1815-1848

Het koningschap in Nederland, 1815-1848

Het Huis Van Oranje-Nassau is diep geworteld in de Nederlandse samenleving. Voor het begin kunnen we teruggaan naar 1544 toen de Duitse graaf Willem van Nassau-Dillenburg ook Prins van Oranje werd en…
Gepubliceerd door Petervandenburg op 23-02-2014, laatst gewijzigd op 11-01-2016. Het auteursrecht van deze special ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.

Bronnen en referenties